W jakim miejscu najlepiej zbudować ogród zimowy?

Taras może wyglądać idealnie na planie domu, a mimo to po zabudowie okazać się zbyt gorący w lipcowe popołudnie albo zbyt ciemny wtedy, gdy najczęściej chcesz z niego korzystać. Dlatego odpowiedź na pytanie, gdzie najlepiej zbudować ogród zimowy, nie brzmi po prostu „na południu”. Południowa ekspozycja daje dużo światła w skali roku, ale jest też najbardziej wymagająca podczas letnich upałów. Wschód dobrze współgra z porannym rytmem dnia, zachód oznacza niskie słońce późnym popołudniem, a północ zapewnia spokojniejsze, rozproszone światło. Najlepsze miejsce wynika więc z połączenia strony świata, godzin użytkowania i rzeczywistego otoczenia tarasu.

Najpierw ustal, o jakiej porze naprawdę będziesz korzystać z zabudowy

Kierunek ma znaczenie dopiero wtedy, gdy zestawisz go z własnym planem dnia. Taras używany przede wszystkim przy śniadaniu potrzebuje czegoś innego niż miejsce na wieczorne kolacje po pracy. Podobnie pracownia z monitorem nie stawia takich samych wymagań światłu jak jadalnia czy przestrzeń przeznaczona dla roślin światłolubnych.

Wschód daje słońce rano i przed południem, a później naturalnie przechodzi w cień. Zachód działa odwrotnie. Właśnie wtedy, gdy wiele osób wraca do domu i chce usiąść na tarasie, niskie słońce zaczyna wpadać przez boczne przeszklenia. Południe zapewnia długie doświetlenie, lecz wymaga przygotowania na przegrzewanie. Północ jest spokojniejsza termicznie, ale trzeba szczególnie pilnować jasnych wypełnień i dobrze zaplanowanego oświetlenia.

Przy zabudowie sezonowej żadna strona nie zapewni sama z siebie komfortu zimą bez dogrzewania. Znacznie częstszym problemem użytkowym jest nadmiar słońca latem, zwłaszcza od południa i zachodu. Dotyczy to również kategorii ogrody zimowe, w której kierunek powinien być rozpatrywany razem z konfiguracją osłon, przeszkleń i przewietrzania.

Sposób korzystania Najważniejsza pora dnia Kierunek dobrze dopasowany do takiego rytmu Co zaplanować
Śniadania, poranna kawa, praca z domu przed południem Rano i przed południem Wschód lub południowy wschód Jasne wypełnienie dachu. Roleta ZIP na ścianie wystawionej na poranne słońce, jeśli światło przeszkadza podczas pracy
Wieczorne spotkania i kolacje po pracy Późne popołudnie i wieczór Zachód lub południowy zachód Rolety ścienne ZIP, przesuwne tafle szklane i oświetlenie LED
Jadalnia i strefa dzienna używana przez większość dnia Od rana do wieczora Południe lub południowy wschód Osłona dachu i przewietrzanie skrośne zaplanowane już przy konfiguracji
Pracownia, biuro lub miejsce przy komputerze Godziny pracy Północ lub północny wschód Bezbarwne lub mleczne wypełnienia i oświetlenie LED
Rośliny światłolubne Dużo światła w ciągu dnia Południe lub południowy zachód Przewietrzanie skrośne i osłona dachu na cieplejsze miesiące
Rośliny cieniolubne i odpoczynek podczas upałów Popołudnia w ciepłych miesiącach Północ lub wschód Jasne wypełnienia. Przy północy światło sztuczne zaplanowane z góry

Co realnie zmienia ekspozycja na południe, zachód, wschód i północ?

Ogród zimowy, ekspozycja słoneczna i pora dnia powinny być analizowane razem. W Polsce zimowe słońce znajduje się nisko nad horyzontem, a latem znacznie wyżej. Dlatego rano promienie wchodzą nisko od wschodu, późnym popołudniem podobnie działają od zachodu, natomiast latem przy południowej elewacji duża część promieniowania trafia w połać dachową. Północ nie otrzymuje bezpośredniego nasłonecznienia w taki sposób.

Południe daje dużo światła, ale wymaga kontroli temperatury

Czy ogród zimowy od południa zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem? Nie. Zimą niskie słońce może docierać głęboko pod dach i dobrze doświetlać wnętrze. Latem sytuacja się odwraca, bo wysoka pozycja słońca zwiększa obciążenie połaci dachowej, a różnica temperatur między chłodniejszą częścią dnia a godzinami największego nasłonecznienia jest wyraźna. Bez osłony dachu i skutecznego przewietrzania w środku może być po prostu za gorąco.

Zachód jest najbardziej wymagający pod koniec dnia

Ogród zimowy od zachodu ma dużą zaletę dla osób korzystających z tarasu po pracy, bo właśnie wtedy dociera tam słońce. Problem polega na jego niskim położeniu. Promienie wpadają przede wszystkim przez ściany, więc sama markiza dachowa nie rozwiązuje sprawy. W źródłowej konfiguracji przewidziano rolety ścienne ZIP na ścianę lewą, prawą i przednią oraz możliwość przewietrzania przez przesuwne tafle szklane.

Wschód dobrze pasuje do porannego rytmu

Ogród zimowy od wschodu jest jasny rano i przed południem, natomiast później przechodzi w cień. W ciepłych miesiącach ogranicza to problem przegrzewania w drugiej połowie dnia. Taka orientacja dobrze pasuje do śniadań, porannej kawy czy pracy przed południem. Jeśli zabudowa ma być używana wieczorem, większego znaczenia nabiera oświetlenie LED.

Północ daje światło rozproszone bez gwałtownych zmian

Ogród zimowy od północy nie musi oznaczać ciemnego wnętrza. Brak bezpośredniego słońca daje bardziej równomierne światło, co może odpowiadać pracowni, miejscu przy komputerze i roślinom cieniolubnym. Trzeba jednak unikać dodatkowego ograniczania jasności mocno przyciemnianymi wypełnieniami. Bezbarwne lub mleczne rozwiązania i zaplanowane oświetlenie LED lepiej odpowiadają takiej stronie.

Kierunek Kiedy działa słońce Główne wyzwanie Dobre zastosowanie Czego kierunek nie rozwiąże sam
Południe Przez dużą część dnia. Zimą słońce jest niskie, latem wysokie Przegrzewanie od maja do września i duże zmiany temperatury w ciągu dnia Jadalnia, strefa dzienna i rośliny potrzebujące dużo światła Komfortu latem bez osłony dachu i przewietrzania
Zachód Po południu i wieczorem. Słońce znajduje się nisko Nagrzewanie bocznych przeszkleń właśnie w godzinach użytkowania Wieczorne spotkania i kolacje po pracy przy dobrze dobranych osłonach ściennych Chłodu wieczorem, jeśli zabraknie osłon i wymiany powietrza
Wschód Rano i przed południem Mniej naturalnego światła późnym popołudniem i wieczorem Śniadania, poranna praca i spokojniejsze popołudnia Słońca wieczorem. Ten brak kompensuje się oświetleniem
Północ Brak bezpośredniego nasłonecznienia, światło jest głównie rozproszone Ryzyko zbyt ciemnego wnętrza przy mocno przyciemnionych wypełnieniach Pracownia, biuro, miejsce przy ekranie i rośliny cieniolubne Zysków cieplnych od słońca w chłodniejszych miesiącach

Kierunki pośrednie często lepiej opisują rzeczywisty taras

Dom rzadko stoi idealnie według czterech głównych kierunków. Południowy zachód łączy długie nasłonecznienie z niskim słońcem popołudniowym. Oznacza to jednoczesną pracę nad osłoną połaci dachowej i bocznych przeszkleń. W takiej konfiguracji w źródle przewidziano połączenie markizy dachowej z roletami ZIP.

Południowy wschód daje dużo światła rano i w pierwszej części dnia, natomiast po południu słońce stopniowo przestaje działać na tę stronę. Z tego powodu łatwiej opanować późniejsze przegrzewanie niż na pełnym południu lub południowym zachodzie. Dobrze współgra to ze śniadaniami i pracą wykonywaną przed południem.

Północny wschód łączy łagodną charakterystykę północy z porannym światłem. Północny zachód pozostaje spokojniejszy przez większą część dnia, ale wieczorem może dostać porcję niskiego słońca od zachodu. Nnajlepiej oceniać więc nie według samej nazwy kierunku, lecz przez godziny korzystania z tarasu i rzeczywisty przebieg cienia.

Strona świata to tylko część decyzji, liczy się też otoczenie działki

Kompas nie pokaże drzewa stojącego kilka metrów przed tarasem, głębokiego okapu ani budynku sąsiada. Każdy z tych elementów może zmienić ilość światła bardziej niż niewielka różnica w ustawieniu względem stron świata. Drzewo liściaste zachowuje się przy tym inaczej niż iglaste. Latem korona może dawać potrzebny cień, a po zrzuceniu liści przepuszczać niskie zimowe słońce. Iglak ogranicza światło przez cały rok.

Nasłonecznienie ogrodu zimowego zmienia się wraz z cieniem otoczenia

Nasłonecznienie ogrodu zimowego trzeba sprawdzać na konkretnym tarasie. Sąsiedni budynek, altana, wysokie ogrodzenie czy mur oporowy mogą odcinać światło przez określoną część dnia. Zimą ich wpływ często jest silniej odczuwalny, ponieważ słońce znajduje się niżej nad horyzontem.

Głęboki okap własnego domu może działać korzystnie przy południowej elewacji. Latem ogranicza część wysokiego słońca, a zimą pozwala niższym promieniom docierać głębiej. Nie oznacza to, że zastępuje wszystkie osłony, ale może zmniejszyć ich obciążenie w konkretnych godzinach.

Do światła dochodzą wiatr i opady. W źródle wskazano dominujące w Polsce wiatry z sektora zachodniego, dlatego zachodnie przeszklenia mogą być częściej narażone na zacinający deszcz i zabrudzenia. Przed budową trzeba również sprawdzić, czy śnieg z głównego dachu domu nie zsuwa się dokładnie na planowaną konstrukcję. Strona zacieniona, zwłaszcza północna, dłużej pozostaje wilgotna, a śnieg i lód mogą schodzić z niej wolniej.

Element otoczenia W cieplejszych miesiącach Zimą Co z tego wynika
Drzewo liściaste przed tarasem Daje cień w sezonie wegetacyjnym Po utracie liści przepuszcza więcej niskiego światła Może ograniczać słońce właśnie wtedy, gdy latem jest go najwięcej
Drzewo iglaste Zacienia Nadal zacienia Przy północy i wschodzie cień może być zbyt duży, przy południu może pomagać
Sąsiedni budynek, altana, wysokie ogrodzenie lub mur Odcina światło w określonych godzinach Wpływ może być większy ze względu na niższą pozycję słońca Trzeba sprawdzić na miejscu godzinę wejścia cienia
Głęboki okap domu od południa Ogranicza część wysokiego słońca letniego Może przepuszczać niższe promienie Może częściowo odciążyć osłonę dachową
Wiatry z sektora zachodniego Więcej zacinającego deszczu i zabrudzeń od zachodu Podobny kierunek działania, dodatkowo ze śniegiem Zachodnie przeszklenia mogą wymagać częstszego mycia
Śnieg zsuwający się z dachu domu Bez większego znaczenia Może obciążać dach zabudowy w miejscu zsuwu Kierunek zsuwania śniegu trzeba sprawdzić przed ustaleniem miejsca konstrukcji
Strona zacieniona, najczęściej północna Chłodniejsza podczas upałów Dłużej utrzymuje wilgoć, śnieg i lód Może wymagać częstszego czyszczenia przeszkleń i profili

Własny taras możesz ocenić podczas jednego pogodnego dnia

Nie trzeba opierać decyzji wyłącznie na strzałce kompasu. Jeden pogodny dzień pozwala zobaczyć znacznie więcej. Najważniejsze jest obserwowanie granicy cienia, a nie samo stwierdzenie, że taras jest skierowany na południowy zachód czy północny wschód.

  1. Sprawdź kierunek tarasu kompasem w telefonie.
  2. Zrób zdjęcie rano, w południe, po południu i wieczorem.
  3. Na każdym zdjęciu zwróć uwagę, gdzie kończy się cień budynku, okapu i drzew.
  4. Rozpoznaj, które drzewa są liściaste, a które iglaste.
  5. Sprawdź, w którą stronę może zsuwać się śnieg z dachu domu.
  6. Porównaj zdjęcia z godzinami, w których faktycznie zamierzasz korzystać z tarasu.

Najważniejszy jest ostatni punkt. Cień pojawiający się o godzinie 17 może być zaletą dla osoby wracającej do domu późnym popołudniem, ale nie ma większego znaczenia, jeśli przestrzeń będzie służyła głównie do śniadań. Właśnie dlatego jedno zdjęcie wykonane w południe mówi znacznie mniej niż krótka obserwacja całego dnia.

Jeśli taras już istnieje, kierunek trzeba skompensować konfiguracją

Przy gotowym tarasie pytanie gdzie postawić ogród zimowy często przestaje być otwarte. Nie wybierasz już strony świata, tylko sposób, w jaki zabudowa ma poradzić sobie z jej ograniczeniami. Znaczenie zaczynają mieć wypełnienie dachu, osłony ścienne, możliwość przewietrzania oraz światło sztuczne.

Na południu i południowym zachodzie trzeba przede wszystkim przygotować się na lato. Przyciemniane wypełnienie dachu, elektryczna markiza dachowa oraz przesuwne tafle szklane pozwalające na przewietrzanie skrośne odpowiadają na trzy różne problemy. Wypełnienie ogranicza część promieniowania, markiza osłania połać przy wysokim słońcu, a otwarcie przeciwległych stron pomaga usunąć nagrzane powietrze.

Zachód wymaga innego podejścia. Niskie słońce wpada przez ściany, dlatego sama markiza dachowa nie wystarczy. W źródle przewidziano rolety ZIP zamawiane osobno na ścianę lewą, prawą i przednią. Wschód jest łagodniejszy po południu, a przy planowanym użytkowaniu wieczornym większego znaczenia nabiera LED. Przy północy priorytetem pozostają jasne, bezbarwne lub mleczne wypełnienia oraz światło zaplanowane już na etapie zamówienia.

Żadna z tych metod nie zmienia klasy konstrukcji. Zabudowa sezonowa lub przejściowa nie staje się ogrzewaną oranżerią całoroczną tylko dlatego, że została ustawiona w korzystnym kierunku albo wyposażona w osłony. Komfort w chłodniejszych miesiącach zależy również od dogrzewania i pozostałych elementów systemu. Miejsce trzeba też skonfrontować z wymaganiami formalnymi dotyczącymi konkretnej działki.

Kierunek przekłada się bezpośrednio na konfigurację dachu, osłon i szyb

Gdy strona jest już znana, można przełożyć ją na konkretne decyzje przy zamówieniu. Na północy i wschodzie źródło wskazuje przede wszystkim jasne wypełnienia. Na południu i zachodzie większą rolę odgrywają wersje przyciemniane, osłony oraz skuteczna wymiana nagrzanego powietrza.

Kierunek Wypełnienie dachu Osłony Przewietrzanie i oświetlenie
Południe Grafitowe lub szare, gdy priorytetem jest ograniczenie letniego słońca. Mleczne, jeśli chcesz zachować więcej jasności Elektryczna markiza dachowa. Roleta ZIP na ścianie przedniej jako uzupełnienie Przesuwne tafle po przeciwnych stronach dla przewietrzania skrośnego
Zachód Grafitowe lub szare. Możliwe przyciemniane szyby ścienne od strony zachodniej Rolety ZIP na ściany narażone na niskie słońce. Sama markiza dachowa nie wystarczy Przesuwne tafle i oświetlenie LED pod użytkowanie wieczorne
Wschód Bezbarwne lub mleczne Osłony zwykle nie są główną potrzebą. Roleta ZIP może pomóc, jeśli poranne słońce przeszkadza podczas pracy Oświetlenie LED ważniejsze przy użytkowaniu po południu i wieczorem
Północ Bezbarwne lub mleczne, bez dodatkowego mocnego przyciemnienia Osłony zwykle nie są potrzebne. Biała szyba na jednej ścianie może zwiększyć prywatność Oświetlenie LED planowane jako istotny element konfiguracji
Południowy zachód Grafitowe lub szare Markiza dachowa oraz rolety ZIP na stronach wystawionych na zachodnie słońce Przesuwne tafle i LED pod wieczorne użytkowanie
Południowy wschód Szare lub mleczne zależnie od oczekiwanej ilości światła Markiza dachowa. Roleta ZIP od strony wschodniej, jeśli poranne światło jest uciążliwe Przewietrzanie skrośne i oświetlenie dopasowane do godzin użytkowania
Północny wschód Bezbarwne lub mleczne Osłony rzadko są potrzebne. Możliwa roleta ZIP na jedną ścianę przy uciążliwym porannym słońcu Podstawowe przewietrzanie i dobrze zaplanowane LED
Północny zachód Bezbarwne lub mleczne, aby nie ograniczać dodatkowo światła Roleta ZIP na ścianę narażoną na niskie słońce popołudniowe. Markiza dachowa zwykle nie jest główną potrzebą Przesuwne tafle według sposobu użytkowania i LED planowane z góry

Osłona ogranicza dopływ promieniowania, ale nie usuwa powietrza, które zdążyło się już nagrzać. Dlatego przy mocno nasłonecznionych kierunkach przewietrzanie nie powinno być traktowane jako dodatek do markizy. Te dwa elementy rozwiązują różne problemy.

Podobnie jest z kolorem szyb ściennych. Bezbarwne, przyciemniane szare albo białe wypełnienie jednej ściany zmienia ilość światła i prywatność, dlatego dobrze zestawić je z dachem oraz stroną, z której dociera najwięcej słońca.

Zabudowa może zmienić światło w sąsiednim pokoju

Przy południowej elewacji konstrukcja może ograniczyć część bezpośredniego światła wpadającego wcześniej przez okno domu, ponieważ zasłania fragment widocznego nieba. Jednocześnie tworzy dodatkową przestrzeń przy ścianie budynku. Skala zmiany zależy od wielkości okna, głębokości zabudowy i rodzaju wypełnienia dachu.

Przy północnej elewacji różnica bywa mniej odczuwalna, ponieważ okno wcześniej i tak nie otrzymywało takiego bezpośredniego nasłonecznienia jak od południa. Tutaj szczególnego znaczenia nabiera zachowanie jasnego dachu i ścian, aby nie ograniczać niepotrzebnie światła rozproszonego.

Osłony przeciwsłoneczne zabudowy służą przede wszystkim kontrolowaniu promieniowania docierającego do przestrzeni pod dachem. Przy projektowaniu miejsca dobrze jednak spojrzeć również od strony pokoju, do którego konstrukcja będzie przylegała, zamiast oceniać wyłącznie sam taras.

Najczęstsze uproszczenia przy wyborze strony świata

Ogród zimowy, strona świata i otoczenie działki tworzą jeden układ. Rozczarowanie rzadko wynika wyłącznie z tego, że taras leży po konkretnej stronie domu. Częściej problem zaczyna się wtedy, gdy pomija się porę użytkowania, cień od otoczenia albo sposób konfiguracji konstrukcji.

  • Południe nie jest automatycznie najlepszym wyborem. Daje dużo światła, ale bez osłony i przewietrzania latem może być zbyt gorące.
  • Północ nie oznacza z definicji ciemnej przestrzeni. Daje światło rozproszone, lecz wymaga jasnych wypełnień i dobrze zaplanowanego LED.
  • Markiza dachowa nie rozwiązuje problemu niskiego zachodniego słońca wpadającego przez ściany.
  • Nie należy przenosić kryteriów ogrzewanej oranżerii całorocznej bezpośrednio na zabudowę sezonową.
  • Sama osłona nie usuwa nagrzanego powietrza. Potrzebna jest możliwość jego wymiany.
  • Drzewo, sąsiednia ściana czy głęboki okap mogą zmienić warunki mocniej niż kilka stopni różnicy na kompasie.
  • Jedna obserwacja wykonana tylko latem nie pokazuje, jak miejsce zachowa się przy niższym słońcu jesienią i zimą.
  • Jeżeli strony świata nie da się już zmienić, nadal można dopasować wypełnienie, osłony, przeszklenia i oświetlenie.
  • Korzystny kierunek nie zmienia zabudowy sezonowej w całoroczną oranżerię. O komforcie decyduje cały system i ewentualne dogrzewanie.

Dobre miejsce wynika z konkretnego sposobu użytkowania

Jeśli możesz swobodnie wybrać lokalizację, południowy wschód bywa rozsądnym kompromisem między dostępem do światła a łatwiejszym opanowaniem temperatury w drugiej części dnia. Nie jest jednak uniwersalnym zwycięzcą. Dla osoby korzystającej z przestrzeni głównie wieczorem bardziej logiczny może być zachód, o ile od początku uwzględni rolety ścienne i przewietrzanie. Dla pracowni lub miejsca przy komputerze spokojna północ może okazać się bardziej użyteczna niż pełne południe.

Jeśli kierunek jest już narzucony przez istniejący taras, dużo ważniejsze od szukania „idealnej strony” staje się rozpoznanie jej słabego punktu. Na południu będzie nim letnie przegrzewanie, na zachodzie niskie słońce wieczorne, na wschodzie mniejsza ilość światła później w ciągu dnia, a na północy konieczność świadomego zachowania jasności.

Najpewniejszą wskazówkę daje zwykła obserwacja miejsca. Sprawdź taras rano, w południe, po południu i wieczorem, zobacz, gdzie przesuwa się cień, uwzględnij drzewa, okap i sąsiednie zabudowania, a potem zestaw to z godzinami, w których rzeczywiście chcesz tam przebywać. Wtedy wybór kierunku przestaje być teorią o stronach świata i zaczyna odpowiadać codziennemu korzystaniu z przestrzeni.

Loading...